Molenaar

Een molenaar (in verschillende dialecten en ook wel in het Nederlands mulder) is iemand die zich bezig houdt met het malen van iets op een molen. Meestal wordt er iemand mee aangeduid die graan vermaalt tot meel. Het is al een eeuwenoud zelfstandig beroep. Meestal werd het maalbedrijf op een wind- of watermolen van vader op zoon overgedragen.

Een korenmolen was vroeger een bijna onmisbaar onderdeel van de voedselvoorziening van een dorp waardoor de korenmolenaar in de dorpsgemeenschap een belangrijke positie innam.
In veel gevallen was de molenaar pachter van een korenmolen en was de lokale adel, een gasthuis of het stadsbestuur eigenaar van de molen. Toch waren oudtijds veel molenaars eigenaar van de molen die ze bemaalden. Poldermolenaars waren in dienst bij het waterschap waarin de molen stond. Meestal konden deze molenaars van hun loon niet rondkomen en verhuurden zij zich in de zomer (als poldermolens toch wegens watertekort buiten werking waren) als boerenknecht. Bij een poldermolen kon tijdens het malen paling gevangen worden. Sommige molens hebben bij het scheprad in de krimpmuur hiervoor een gat waar de paling inzwemt.

Het ambacht van korenmolenaar heeft vele facetten: hij heeft niet alleen verstand van het malen van graan, hij moet als windmolenaar ook verstand hebben van het weer . Bijvoorbeeld moet hij de wolkenvormen goed kennen, om te weten wanneer hij de windmolen nog verantwoord kan laten draaien. Wanneer de molen bij te sterke wind op hol slaat, bestaat het risico dat de molen in brand vliegt. Vroeger verloor hij dan ook voor lange tijd zijn inkomstenbron. Naast het malen van graan en het omgaan met de grillen van het weer, moet een graanmulder de molenstenen goed kunnen scherpen (billen). Dat is iets wat regelmatig nodig is om een goed product te kunnen krijgen.

Korenmolen ‘de Windotter’molen behoort tot één van de grootste van Nederland en is sinds de restauratie van 1986/1987 volledig in bedrijf. Molenaar Maarten Dolman voert het molenbedrijf namens de stichting ‘s-Heren Korenmolen te IJsselstein. http://www.windotter.nl

Molenaar Maarten Dolman (1961) is behalve fulltime molenaar ook molenbiotoopwachter voor het district Zuidwest-Utrecht.
Maarten: “Bij ons thuis werd het molenaarsvak met de paplepel ingegoten. Mijn vader was bijzonder actief op molengebied en in de 60-er jaren betrokken bij de oprichting van het Gilde van Vrijwillige Molenaars. In 1960 kocht hij een Zaanse ‘petmolen’ en herbouwde deze in Harmelen. Tevens was hij vanaf 1973 molenaar van de ‘Veenmolen’ te Wilnis waar ik hem na zijn overlijden in 1983 opvolgde. De capaciteit van deze molen was echter niet groot zodat het aanbod in 1986 om molenaar op de Windotter te worden mij deed besluiten om definitief voor het vak van molenaar te kiezen”.

Naast lessen van zijn vader leerde Maarten het vak bij de legendarische Jan Hoogendoorn op de molen ‘de Windhond’ te Woerden en bij molenaar van Beek op ‘de Eendracht’ te Alphen aan den Rijn. Maarten stamt uit een oud molenaarsgeslacht waarvan de wortels in de Zaanstreek liggen. Ooms en oudooms waren daar actief als oliemolenaars op molens als ‘de Bonte Hen’, ‘de Os’ en ‘de Zwarte Ruiter’.

Het molenaarsleven bevalt Maarten bijzonder goed. Naast alle aspecten van vakbekwaamheid en productkennis speelt de ‘ambassadeursfunctie’ van het molenaar zijn een belangrijke rol. De molen trekt veel bezoekers, zowel toeristen, tot uit de VS en Japan aan toe, als klanten van de molenwinkel. Zo kan het gebeuren dat je bij een bezoek aan de molen Maarten aantreft tijdens een gloedvolle uitleg over het molenvak in het Engels, Duits of Frans.

Inmiddels heeft Maarten aan het molenbedrijf meer dan zijn handen vol en wordt dan ook verschillende dagdelen per week bijgestaan door vrijwilligers.

Demonstratie aanvraagformulier